Soccer Power Index ( SPI )

Ένα άλλο μοντέλο είναι και το SPI που στην ουσία είναι μια βαθμολογία που αντιπροσωπεύει την κάθε ομάδα.
Το 1992 η FIFA πρωτοδημοσίευσε τις βαθμολογίες της και έγιναν η μέθοδος σύγκρισης των ομάδων.
Η βαθμολογία SPI είναι του ESPN που με την ευκαιρία είναι μια τεράστια αποθήκη δεδομένων για το ποδόσφαιρο μιας και οι Αμερικάνοι είναι παθιασμένοι για στατιστικά και μετρήσιμα παιχνίδια. Εμφανίστηκε το 2009 με σκοπό να μπορεί να μετρήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια από την FIFA την δυναμικότητα των ομάδων.
Ο δείκτης για παράδειγμα έχει αυτή την στιγμή  No 1 την Βραζιλία η οποία είναι απο πέρσι εκεί με βαθμολογία 88,7  με επίθεση 2,88 και άμυνα 0,5.
Μπορείτε να τον βρείτε στο site του ESPN μαζί με πολλά άλλα στατιστικα.

 Ο δείκτης έχει σαν στόχο να προβλέπει την σχετική πιθανότητα μιας ομάδας να κερδίσει μια άλλη αν το ματς γινόταν αύριο. Σε αυτό το σημείο διαφέρει από ένα σύστημα που απλά κοιτάει σε περασμένα αποτελέσματα. Δεν προσπαθεί να επιβραβεύσει ή να τιμωρήσει τις ομάδες για τα περασμένα αποτελέσματά τους τόσο, όσο προσπαθεί να προβλέψει ποιες ομάδες θα έχουν επιτυχία στο άμεσο μέλλον.
Η μέτρηση ξεκινάει από ένα θεωρητικό ελάχιστο 0 ως ένα θεωρητικό μέγιστο στο 100. Μιλώντας τεχνικά το SPI αντανακλά το ποσοστό των πιθανών πόντων που μια ομάδα μπορεί να πάρει αν έπαιζε με κάθε άλλη ομάδα στον κόσμο σε ουδέτερο γήπεδο.
Για παράδειγμα αν η Ισπανία είχε βαθμολογία 91 και έπαιζε σε ένα τέτοιο τουρνουά το SPI θα προέβλεπε ότι θα κέρδιζε κατά 88 % ( 3 πόντοι) , θα έφερνε ισοπαλία κατά 9 % (1 πόντος ) , και θα έχανε κατα 3 % ( 0 πόντοι ).
Η συνολική βαθμολογία της Ισπανίας θα ήταν :
(0.88 x 3) + (0.09 x 1) + (0.03 x 0) = 0.91  ή  0,91 το οποίο το λέμε 91.
(1.00 x 3)

Σε γενικές γραμμές η παρακάτω βαθμολογία χαρακτηρίζει ανάλογα τις ομάδες :
85 +        Κορυφαίες
80 -84     Πολύ δυνατές
75 - 79    Δυνατές
70 - 74    Καλές 
60 - 69   Ανταγωνιστικές
50 - 59   Μέτριες
25 - 49  Αδύναμες
0 -24    Πολύ Αδύναμες

Οι αξιολογήσεις επίθεσης και άμυνας αντικατοπτρίζουν τον μέσο αριθμό τερμάτων που μια ομάδα προβλέπεται να βάλει η να δεχτεί αντιστοίχως αν επρόκειτο να παίξει με μια μέση ομάδα.
Για παράδειγμα μια ομάδα με επίθεση 2,00 και άμυνα 1,00 αναμένεται να κερδίσει έναν μέσο αντίπαλο 2-1. Ας έχουμε στο μυαλό μας ότι υπάρχουν περισσότερες απο 200 ομάδες στον κόσμο, έτσι όταν λέμε μέση ομάδα μιλάμε για μια ομάδα αρκετά χειρότερη γενικά από αυτές που φτάνουν στα τελικά του παγκοσμίου κυπέλλου συνήθως. Για παράδειγμα η Λιθουανία ή ο Καναδάς ομάδες που είναι μεταξύ 50 και 60.
Τα νούμερα επίθεσης και άμυνας για οποιεσδήποτε δύο ομάδες μπορούν να συνδυαστούν για να προβλέψουν τις πιθανότητες μιας ομάδας να κερδίσει ένα παιχνίδι.
Αυτό χρησιμοποιεί μια στατιστική τεχνική που λέγεται multiple logit regression : Βασικά εξετάζουμε μια βάση δεδομένων με χιλιάδες παιχνίδια για να δούμε τι συνέβη όταν ομάδες με παρόμοιες άμυνες και επιθέσεις αντιμετώπισαν στο παρελθόν η μια την άλλη.

Οι βαθμολογίες SPI στην πραγματικότητα αποτελούνται απο δυο διακριτά ( αν και συσχετιζόμενα) συστήματα βαθμολογίας, τα οποία συνδυάζονται για να δώσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για την ποιότητα μιας ομάδας.
Το ένα απο αυτά τα συστήματα - η βαθμολογία που στηρίζεται στα παιχνίδια - αντικατοπτρίζει τα αποτελέσματα των ομάδων σε πρόσφατα διεθνή παιχνίδια.
Το άλλο - η βαθμολογία βάσει παικτών - αντικατοπτρίζει την ατομική εμφάνιση  τόσο σε διεθνή παιχνίδια όσο και σε παιχνίδια του συλλόγου τους ειδικότερα σε Premier League, La Liga, Serie A, Bundensliga συν το ευρωπαικό champions league.
Ο βαθμός που βαραίνει μια βαθμολογία έναντι της άλλης εξαρτάται από τον όγκο των δεδομένων που υπάρχουν για την κάθε μια κατηγορία. Για παράδειγμα στην περίπτωση της Ρωσίας (η οποία έχει πολύ λίγους παίκτες στα 4 μεγάλα παραπάνω πρωταθλήματα, η συνολική βαθμολογία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τα αποτελέσματα της ομάδας. Για μια ομάδα σαν την Αγγλια που η ομάδα αποτελείται από παίκτες που παίζουν στις καλύτερες ομάδες των τοπ πρωταθλημάτων οι βαθμολογίες των παικτών είναι πιο αξιόπιστες και επηρεάζουν περισσότερο το αποτέλεσμα. Γενικά οι βαθμολογίες των παιχνιδιών και οι βαθμολογίες των παικτών είναι έντονα συσχετιζόμενες αν και υπάρχουν εξαιρέσεις.

Στην ερώτηση αν οι ομάδες που έχουν πολλούς παίκτες στα τοπ πρωταθλήματα ευνοούνται στις βαθμολογίες η απάντηση είναι όχι.
Ένας παίκτης δεν βοηθάει απαραίτητα την βαθμολογία της ομάδας του μόνο και μόνο επειδή παίζει σε ένα τοπ πρωτάθλημα. Αντιθέτως πρέπει να πετύχει με την ομάδα του. Οι βαθμολογίες είναι ρυθμισμένες ετσι. Στην πραγματικότητα ένας παίκτης είναι εξίσου πιθανό να βοηθήσει ή να βλάψει την βαθμολογία της ομάδας του σαν αποτέλεσμα της απόδοσης του στην ομάδα του. Εάν ο παίκτης παίζει καλά και/η ομάδα του πάει καλά προφανώς θα βοηθήσει την βαθμολογία της ομάδας του. Αλλά αν ο παίκτης δεν παίζει καλά και/η ομάδα του δεν πάει καλά προφανώς θα την βλάψει.

Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα ότι σε κάποια φιλικά οι ομάδες παίζουν με την «Β» ομάδα τους το SPI εξετάζει τις εντεκάδες κάθε αγώνα και βάσει αυτών βάζει ένα συντελεστή ανταγωνιστικότητας. Αυτός ο συντελεστής αντιπροσωπεύει τον βαθμό σχετικότητας μιας εντεκάδας που χρησιμοποιείται σε αυτό τον αγώνα σε σχέση με έναν που θεωρείτε σημαντικός (Παγκόσμιο Κύπελλο, Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, προκριματικά Παγκοσμίων Κυπέλλων κτλ.)
Για παράδειγμα στον τελικό του Gold Cup του 2009 μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικό και οι δύο ομάδες χρησιμοποίησαν παίκτες που σπάνια αγωνίζονται σε ανταγωνιστικά παιχνίδια. Ο συντελεστής ανταγωνιστικότητας για αυτό το παιχνίδι ήταν 0,01 που σημαίνει ότι ήταν το 1/100
ο του βάρους ενός αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Ο συντελεστής ανταγωνιστικότητας είναι πολλαπλασιαστικός δηλαδή και οι δύο ομάδες πρέπει να χρησιμοποιήσουν ανταγωνιστικές εντεκάδες για να μεγαλώσει ο συντελεστής. Αν η Βραζιλία παίζει με την Κολομβία και η Κολομβία χρησιμοποιεί την πρώτη ομάδα και η Βραζιλία την δεύτερη ο αγώνας δεν θα έχει μεγάλο συντελεστή.
Σε μερικές περιπτώσεις οι εντεκάδες δεν είναι διαθέσιμες. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιείται ένας προκαθορισμένος συντελεστής αναλόγως της διοργάνωσης στα πλαίσια της οποίας γίνεται ο αγώνας.
Έτσι ένα φιλικό παιχνίδι μετράει περίπου στο 1/6 με 1/5 ενός αγώνα παγκοσμίου κυπέλλου.

Πάντως πρέπει να σημειώσουμε ότι μιλάμε για αριθμούς και στατιστικές και πως ακόμα και μεγάλες διαφορές στις βαθμολογίες δεν είναι αξεπέραστες όταν μιλάμε για ποδόσφαιρο. Για παράδειγμα μια ομάδα με βαθμολογία 70 θα κερδίσει μια με βαθμολογία 80 περίπου στο 20% των αγώνων και θα έρθει ισοπαλία στο 30%.

Θα είναι οι ομάδες που προκρίνονται στα τελικά πάντα μεταξύ των 32 πρώτων της βαθμολογίας ;
Σίγουρα όχι. Σε μερικές ηπείρους –ιδιαίτερα στην Ευρώπη και την Λατινική Αμερική – η πρόκριση είναι πολύ δύσκολη γιατί ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος. Σαν γενικό κανόνα χρειαζόμαστε περίπου 30 ή 40 ανταγωνιστικούς αγώνες προκειμένου να σχηματίσουμε εικόνα για την δυναμικότητα μιας ομάδας, έτσι 2-3 αγώνες δεν μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την εικόνα μιας ομάδας.
Επιπλέον τα προκριματικά του παγκοσμίου κυπέλλου δεν είναι σχεδιασμένα να προκρίνουν τις 32 καλύτερες ομάδες, αντίθετα προσπαθούν να είναι αντιπροσωπευτικά του ποδοσφαίρου όλων των ηπείρων. Για παράδειγμα ενώ προβλέπονται 4 με 5 θέσεις από ομάδες της Ασίας μόνο μια Ασιατική βρίσκεται στις 32 του πίνακα. Αντίθετα υπάρχουν 19 ομάδες από την Ευρώπη που συναγωνίζονται για 13 θέσεις.
Πιθανότατα μερικές δυνατές Ευρωπαϊκές και Λατινοαμερικάνικες ομάδες θα χάνουν το ραντεβού κάθε 4 χρόνια.

Τα πιο πρόσφατα παιχνίδια βαραίνουν στην βαθμολογία περισσότερο αλλά ο βαθμός που συμβαίνει εξαρτάται από τον αριθμό ανταγωνιστικών παιχνιδιών που η ομάδα έχει δώσει. Για παράδειγμα η περίπτωση της Ισπανίας που παίζει ανταγωνιστικά παιχνίδια πολύ συχνά, ο αλγόριθμος αρχίζει και σβήνει παιχνίδια παλαιότερα των 3,5 χρόνων. Ένα παιχνίδι που έγινε πριν 3,5 χρόνια έχει βαρύτητα 0 , ένα παιχνίδι που έγινε χθες έχει βαρύτητα 1 με ευθεία προσαρμογή μεταξύ των δύο ορίων. (Έτσι για παράδειγμα ένα παιχνίδι που έγινε πριν 1,5 χρόνο έχει βαρύτητα περίπου 0,6).
Για ομάδες που παίζουν ανταγωνιστικά παιχνίδια πολύ αραιότερα χρησιμοποιείται ένα πολύ μεγαλύτερο παράθυρο χρόνου. Μπορεί να φτάσει και στα 8 χρόνια πίσω για παράδειγμα στην Ν. Ζηλανδία.
Αν και αυτό δεν είναι ιδανικό μιας και ελάχιστοι ή καθόλου παίκτες της Ν. Ζηλανδίας δεν θα αγωνίζονται μετά από 8 χρόνια, οι στατιστικοί έλεγχοι ωστόσο επιβεβαιώνουν ότι είναι πιο αξιόπιστη μέθοδος από το να βαθμολογείται μια ομάδα με ελάχιστους αγώνες.
Αυτό μάλλον συμβαίνει γιατί για τις περισσότερες ομάδες η ποδοσφαιρική αξία δεν αλλάζει τόσο πολύ στον χρόνο, αλλά μάλλον λόγω του πληθυσμού, του σχετικού πλούτου και της ποδοσφαιρικής παράδοσης.

Το αποτέλεσμα κάθε αγώνα προσαρμόζεται με το πλεονέκτημα του γηπεδούχου που μετράει για περίπου 0,57 γκολ ανά παιχνίδι. Το πλεονέκτημα του γηπεδούχου στο ποδόσφαιρο είναι τεράστιο αν συγκριθεί με άλλα αθλήματα. Έτσι ο αλγόριθμος διακρίνει τα παιχνίδια που γίνονται σε ουδέτερο έδαφος και μοιράζει το πλεονέκτημα στις δύο ομάδες.

Η έρευνα έχει δείξει ότι η διαφορά τερμάτων σε μια νίκη είναι πολύ καλύτερος παράγοντας πρόβλεψης μελλοντικών αποτελεσμάτων από ότι οι νίκες και οι ήττες απλώς. Για αυτό τον λόγο στον SPI δεν εφαρμόζεται κανένας παράγοντας μείωσης στις μεγαλύτερες διαφορές τερμάτων. Από την άλλη μεριά τα γκολ υπέρ και κατά ρυθμίζονται βάση της δυναμικότητας των αντιπάλων. Ένα μια ομάδα κερδίσει 2-1 την Βραζιλία η νίκη αυτή αξίζει σαν μια νίκη 4-0 εναντίον μιας μέσης ομάδας. Αλλά αν μια ομάδα κερδίσει την Αμερικάνικη Σαμόα για παράδειγμα 31-0 (όπως έκανε η Αυστραλία το 2001) η νίκη θα μετρήσει σαν νίκη με 2,5 γκολ εναντίον μιας μέσης ομάδας.

Σε σχέση με την άμυνα και την επίθεση στα παιχνίδια μεταξύ κορυφαίων ομάδων ο βαθμός της άμυνας τείνει να είναι λίγο πιο σημαντικός από τον βαθμό της επίθεσης. Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο δυνατές αμυντικά ομάδες όπως η Ιταλία έχουν πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία σε διοργανώσεις παγκοσμίου κυπέλλου.

Συνοψίζοντας τι είναι ο SPI και τι διαφορές έχει με την κατάταξη της FIFA θα λέγαμε τα εξής :

Ο SPI χρησιμοποιεί συντελεστές ανταγωνιστικότητας βασιζόμενες στις εντεκάδες και στους παίκτες μιας ομάδας για να βρει την πραγματική σημασία κάθε αγώνα.

Ο SPI χρησιμοποιεί μια ευέλικτη περίοδο αξιολόγησης – δεν χρειάζεται να πάμε πολύ πίσω στο χρόνο για να αξιολογήσουμε ομάδες που παίζουν συχνά.

Ο SPI χρησιμοποιεί έναν εξελιγμένο, επαναλαμβανόμενο υπολογισμό της δυναμικότητας των αντιπάλων – παρόμοιο με αυτούς που χρησιμοποιούνται για το κολεγιακό ποδόσφαιρο και μπάσκετ αντί να αναθέτει αυθαίρετους συντελεστές ηπείρων όπως κάνει η FIFA.

Ο SPI δημιουργεί διαφορετικές βαθμολογίες για την άμυνα και την επίθεση.

Ο SPI λαμβάνει υπόψη τις διαφορές τερμάτων ενός αγώνα.

Ο SPI λαμβάνει υπόψη το πλεονέκτημα έδρας.

Οι βαθμολογίες του SPI έχουν την πρόθεση να είναι για πρόβλεψη στο μέλλον και όχι στο παρελθόν.

Ο SPI εξετάζει πώς αγωνίστηκαν οι παίκτες και με τις ομάδες τους και με τις εθνικές τους.